Íslenska lífeyriskerfið er stórt í samanburði við íslenskt hagkerfi og var um 174% af vergri landsframleiðslu (VLF) í lok þriðja ársfjórðungs árið 2025. Eignasöfn LV námu til samanburðar tæplega þriðjungi af VLF á sama tíma. Þá er LV annar stærsti sjóður íslenska lífeyriskerfisins og taldi um 17% af heildareignum þess í lok árs 2025 en sameignardeildin taldi 19,4% af heildareignum sameignardeilda lífeyrissjóða í árslok 2024.

Hrein eign LV til greiðslu lífeyris nam 1.566 milljörðum króna í árslok 2025. Eignasöfnin hafa stækkað jafnt og þétt síðustu ár ef frá er talið árið 2022 þegar aðstæður á fjármálamörkuðum voru erfiðar. Vöxtinn má einkum rekja til góðrar ávöxtunar en samanlagður hagnaður (fjármunatekjur) undanfarin tíu ár nemur ríflega 834 milljörðum króna sem samsvarar til um rúmlega helmings af eignum sameignardeildar í árslok 2025.

Sameignardeild

Sameignardeild LV er stærsta eignasafn lífeyrissjóðsins. Eignunum er ætlað að standa undir lífeyrisgreiðslum í formi ævilangs lífeyris og áfallalífeyris. Hrein eign safnsins til greiðslu lífeyris nam ríflega 1.524 milljörðum króna í árslok 2025 og fjárfestingartekjur á árinu námu rúmlega 104 milljörðum króna. 

Ávöxtun ársins 2025, sem nam 7,0% nafnávöxtun, er ekki langt frá meðaltali ávöxtunar síðastliðinn áratug. Ávöxtun eignamarkaða var heilt yfir með ágætum á árinu en áhrif gjaldmiðla, einkum veiking USD á alþjóðamörkuðum, hafði töluverð áhrif á ávöxtun í krónum talið.

Næsta mynd sýnir samanburð á ávöxtun eignaflokka á milli áranna 2024 og 2025. Nokkuð svipuð ávöxtun var á innlendu eignaflokkunum en erlendu eignaflokkarnir gáfu eftir á milli ára sem skýrist að mestu leyti af veikingu USD gagnvart ISK. 

Samanburður á nafnávöxtun eignaflokka árin 2024 og 2025

Ávöxtun eignasafna samanborið við viðmiðunarvísitölur

Góður árangur náðist í stýringu eignasafns samtryggingardeildar á árinu 2025 samanborið við viðmiðunarvísitölu eignasafnsins. Eins og fram kemur á myndinni nam umframávöxtun 1,6% árið 2025 en síðustu 5 ár hefur eignasafnið skilað 0,2% betri árangri en viðmið á ársgrunni.

Allir eignaflokkar utan erlendra hlutabréfa skiluðu ávöxtun umfram viðmið á árinu.

Innlend hlutabréf: Einna mest munaði um 15,6% umframávöxtun innlendra skráðra hlutabréfa sem stafar fyrst og fremst af lítilli eign sjóðsins í útflutningsfyrirtækjum og á móti yfirvigt í fjármálafyrirtækjum og smásölufyrirtækjum.

Innlend skuldabréf skiluðu ávöxtun á pari við eða umfram viðmiðunarvísitölu. Ávöxtunin leiðir að hluta til af uppgjöri ÍL sjóðs þar sem íbúðabréfum var skipt fyrir ríkisskuldabréf, innlend skuldabréf og reiðufé. Sala íbúðabréfanna var á lægri ávöxtunarkröfu en bókfært virði hjá LV og reiknast því gengishagnaður á árinu í kjölfar skiptanna.

Erlend hlutabréf sjóðsins er að megninu til ávöxtuð í skráðum hlutabréfum og að  nokkru leyti í framtakssjóðum (e. private equity). Viðmið eignaflokksins tekur sem stendur einungis mið af skráðum hlutabréfum. Sé horft á eignaflokkinn í heild sinni skilaði hann 7,7% ávöxtun samanborið við 9,7% ávöxtun viðmiðs en skráði hlutinn skilaði 0,1% ávöxtun umfram viðmið. Lakari ávöxtun erlendra framtakssjóða skýrist einkum af tveimur þáttum. Annars vegar er eignasafnið ungt og því enn að hluta til í uppbyggingarfasa, sem leiðir til svonefndrar J-kúrfu á fyrstu árum fjárfestinga. Hins vegar er eðli framtaksfjárfestinga þannig að verðmat þeirra breytist hægar og fylgir því síður sveiflum á skráðum hlutabréfamörkuðum og þess sér t.a.m. stað nú þegar veruleg hækkun varð á skráðum hlutabréfum.

Samhliða nýrri fjárfestingarstefnu á vormánuðum er stefnt að því að endurspegla aukið vægi framtakssjóða í eignasafninu með vísitölu þeim tengdu.

Erlend skuldabréf lækkuðu um 1,1% á árinu 2025 samanborið við lækkun viðmiðs um 2,0%. Viðmiðið tekur einkum mið af skuldabréfum í fjárfestingarflokki (e. investment grade) en við stýringu eignaflokksins er lögð áhersla fjárfestingar í bréfum sem bera hærri vexti, svo sem hávaxtabréf (e. high-yield).

Framlag eignaflokka til ávöxtunar

Erlend hlutabréf skiluðu hæsta framlagi til ávöxtunar á liðnu ári enda er vægi þeirra þyngst í eignasafninu. Heilt yfir var ávöxtun eignaflokka nokkuð jafnt dreifð hvort sem litið er til hlutabréfa eða skuldabréfa. Veiking bandaríkjadals hafði þó neikvæð áhrif á ávöxtun erlendra eigna og endurspeglast það sérstaklega i ávöxtun erlendra skuldabréfa.

Næsta mynd sýnir framlag einstakra eignaflokka til ávöxtunar án kostnaðar. Hæsta framlag til ávöxtunar ársins kom frá erlendum hlutabréfum.

Undanfarin 10 ár hefur vægi hlutabréfa hækkað sem hlutfall af eignasafni sameignardeildar. Það felur í sér meiri áhættu en ella en á móti má vænta hærri ávöxtunar til lengri tíma litið.

Til að draga úr áhættu eignasafns tengdu íslensku hagkerfi hefur vægi erlendra eigna verið aukið undanfarin ár. Um 50% af heildareignum sameignardeildar voru erlendar eignir í árslok 2025 og hefur hlutfall þeirra hækkað um rúm 10 prósentustig frá árinu 2019.

Eins og fram kemur í fjárfestingarstefnu sjóðsins er lögð áhersla á áhættudreifingu í eignasafninu. Erlendar eignir eru mikilvægur þáttur í því samhengi. Sé horft til undirliggjandi eigna má sjá að eignasafnið telur nú ríflega 44 þúsund eignir sem dreifast á fjölda landssvæða og sex heimsálfur, þar af er 50% heildareigna að finna innan Íslands, 35% í Norður-Ameríku og 10% í Evrópu.

Eignasamsetning sameignardeildar tók litlum breytingum á árinu eins og sést á eftirfarandi
mynd.

Lífeyrissjóðurinn birti fjárfestingarstefnu sína fyrir árið 2026 í nóvember 2025. Litlar breytingar voru gerðar á stefnunni að sinni. Finna má greinargóðar upplýsingar um áherslur og markmið við stýringu eignasafna sjóðsins í fjárfestingarstefnu LV fyrir árið 2026 sem er aðgengileg á vef sjóðsins. Eins og fram hefur komið hóf sjóðurinn samstarf við Mercer um skilgreiningu ávöxtunarmarkmiða og strategískt eignasafn á liðnu ári. Vænta má þess að uppfærð fjárfestingarstefna líti dagsins ljós um mitt ár 2026.